Dogodilo se 12. novembra

- -
0

Na današnji dan 1833. godine, rođen je Aleksandar Borodin, ruski kompozitor i hemičar, jedan od “Velike petorice”, čije je delo značajno doprinelo razvoju ruske simfonijske i kamerne muzike. Na svom životno delu, operi “Knez Igor” radio je 18 godina, a dovršili su ga Rimski-Korsakov i Glazunov, stvorivši remek-delo ruske romantične opere. Autor je i značajnih radova iz hemije i biohemije. Takođe, na ovaj dan 1840. godine rođen je francuski vajar Ogist Roden, jedan od najvećih umetnika s kraja 19. i početka 20. veka. Njegovo delo objedinilo je romantičarski duh i moderne težnje i presudno uticalo na evropsko vajarstvo (“Mislilac”, “Poljubac”, “Balzak”, “Građani Kalea”, “Vrata pakla”, “Večni idol”). Srpski arhitekta Andra Stevanović, član Srpske kraljevske akademije, profesor Velike škole i Beogradskog univerziteta. Projektovao je više značajnih građevina, među kojima su zgrade Narodnog muzeja i Akademije nauka u Beogradu, rođen je na današnji dan 1859. godine.

Aleksandar Lifka, osnivač prvog bioskopa u Jugoslaviji, preminuo je na današnji da 1952. godine. Na ovaj dan, 1955. umro je hrvatski pesnik Tin Ujević, koji je svojom lirikom, ali i boemskim životom obeležio razdoblje između dva svetska rata u jugoslovenskoj književnosti (“Lelek sebra”, “Kolajna”, “Žedan kamen na studencu”). Ingrid Šubert izvršila je, pod sumnjivim okolnostima, samoubistvo u zatvorskoj ćeliji, na ovaj dan, 1977.n Takođe na današnji dan da, 1989. umrla je španska revolucionarka Dolores Ibaruri, legendarna La Pasionarija, predsednica Komunističke partije Španije (od 1960). Pripisane su joj reči “No pasaran”, parola pod kojom su republikanci u Španskom građanskom ratu branili Madrid od fašista. Posle pada Republike provela je 38 godina u inostranstvu, najviše u SSSR. Vratila se u Španiju 1977. i postala član parlamenta.

Događaji, koji su obeležili 12. novembar, kroz istoriju:

1812. — Nakon povlačenja iz Moskve, ostaci Napoleonovih trupa pretrpeli su teške gubitke na reci Berezini.

1918. — proglašena je Prva austrijska republika, dan posle kapitulacije Nemačke u Prvom svetskom ratu i abdikacije cara Karla I.

1920. — potpisan je Rapalski ugovor kojim je Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, pod pritiskom Velike Britanije i Francuske, ustupila Italiji Istru, Julijsku krajinu, Zadar i ostrva Cres, Lošinj, Lastovo i Palagružu, kasnije i Rijeku.

1927. — Lav Trocki, jedn od lidera “leve opozicije” unutar partije, isključen je iz boljševičke partije, a Staljin je postao neprikosnoveni lider SSSR. Trocki je interniran u Alma Atu, potom 1929. prognan iz zemlje, a 1940. po nalogu Staljina ubijen u Meksiku.

1932. — Nacional-socijalistička radnička partija Adolfa Hitlera dobila je izbore i preuzela vlast u Nemačkoj.

1942. — Britanska Osma armija generala Bernarda Montgomerija je u Drugom svetskom ratu zauzela Tobruk u Libiji i zarobila najmanje 30.000 nemačkih i italijanskih vojnika.

1944. — U fjordu Tromzo na severu Norveške saveznici su u Drugom svetskom ratu potopili “Tirpic”, poslednji veliki ratni brod nacističke Nemačke.

1948. — Japanski sud za ratne zločine osudio je na smrt bivšeg premijera, generala Hideki Tođoa i još šest japanskih vođa u Drugom svetskom ratu.

1956. — Beogradsko pozorište “Atelje 212” je u adaptiranom delu zgrade “Borbe” izvelo prvu predstavu, “Fausta” Johana Volfganga Getea.

1969. — Ruski pisac Aleksandar Solženjicin izbačen je iz Saveza sovjetskih pisaca zbog žestokih kritika staljinizma u romanu “U prvom krugu”. Ukazom Vrhovnog sovjeta, najčuveniji sovjetski disident je 1974. proteran iz SSSR.

1970. — U snažnom ciklonu i visokim talasima u Istočnom Pakistanu (Bangladeš) život je izgubilo najmanje 200.000 ljudi.

1974. — Južna Afrika je suspendovana iz Generalne skupštine UN zbog politike aparthejda.

1981. — Američki spejs-šatl “Kolumbija” je drugi put poleteo u orbitu oko Zemlje, postavši prva svemirska letelica koja je upotrebljena po drugi put.

1993. — Počinje šahovski turnir u Tilburgu, Holandija.

1995. — potpisan je Erdutski sporazum kojim se teritorija Sremsko-baranjske oblasti (deo samoproklamovane Republike Srpske Krajine) utvrđuje kao deo Republike Hrvatske. Sporazumom je predviđen jednogodišnji period pod međunarodnom upravom.

1998. — Nemački Dajmler-Benc se spojio sa američkom firmom Krajzler i nastao je Dajmler-Krajzler.

1999. — Na području planine Bajgora, na Kosovu srušio se avion Svetskog programa UN za hranu tipa “ATR-42”. U nesreći su poginuli svi putnici (21) i tri člana posade.

2001. — Jugoslovenski viceadmiral u penziji Miodrag Jokić, optužen za ratne zločine na području Dubrovnika 1991, dobrovoljno se predao Međunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu. U okviru nagodbe sa Tužilaštvom Jokić je 27. avgusta 2003. priznao krivicu, a 18. marta 2004. osuđen je na sedam godina zatvora.

2001. — U udesu aviona američke kompanije Airbus-300, koji je pao na obližnje kuće odmah po poletanju sa njujorškog aerodroma “Džon F. Kenedi”, poginulo je svih 260 putnika i pet osoba koje su se našle na mestu nesreće.

2004. — Za predsednika Rumunije izabran je gradonačelnik Bukurešta Trajan Basesku, koji je bio kandidat opozicione Alijanse Nacionalne liberalne stranke i Demokratske stranke.

 

Nema komentara

Odgovorite