Dogodilo se 1. januara

- -
0

rgDanašnji dan je prvi dan kalendarske godine i u Julijanskom i u Gregorijanskom kalendaru. Prvi dan srednjovekovne Julijanske godine je bio obično neki drugi dan, a 1. januar je usvojen od strane svih zapadnoevropskih zemalja, izuzev Engleske između 1450. i 1600. godine. Iako je Engleska počinjala svoju brojanu godinu 25. marta (Dan dame ili Dan objavljivanja), između 13. veka i 1752, 1. januar se nazivao Novogodišnji dan, i bio je, sa Božićem i povremeno Dvanaestom noći, praznik kada su se razmenjivali pokloni.

Takođe, danas se obeležava i Svetski dan porodice.

Neke od mnogobrojnih značajnih ličnosti, koje su rođene na današnji dan su (1841.) Jovan Avakumović, srpski političar i pravnik, (1895.) Dž. Edgar Huver, američki upravnik FBI-ja, (1915.) Branko Ćopić, srpski pisac, (1941.) Eva Ras, srpska glumica, slikarka, (1942.) Kornelije Kovač, srpski kompozitor i muzičar, dok su (1982.) Frano Kršinić, jugoslovenski i hrvatski vajar, (2001.) Fabijan Šovagović, jedan od najvećih glumaca Hrvatske i bivše Jugoslavije, (2006.) Dragan Lukić, dečji pisac, (2012.) Kiro Gligorov, prvi predsednik Republike Makedonije, neke od značajnih ličnosti, koje sun a današnji dan preminule.

Događaji, koji su obeležili 1. januar, kroz istoriju:

    45. p. n. e. — Uvodi se Julijanski kalendar.

    404. — Poslednje poznato takmičenje gladijatora se održava u Rimu.

    439. — Objavljen Teodosijev zakonik, najveća zbirka rimskog prava dotada.

    990. — Kijevska Rusija usvaja Julijanski kalendar.

    1438. — Albert II Nemački je krunisan kao kralj Ugarske.

    1502. — Portugalski moreplovci uplovili su u zaliv Guanabara i nazvali to mesto Rio de Žaneiro (Januarska reka).

    1526. — Hrvatsko plemstvo je na saboru u gradu Cetinu izabralo za kralja Ferdinanda Habzburškog.

    1600. — Škotska počinje sa upotrebom Julijanskog kalendara.

    1651. — Čarls II krunisan kao kralj Škotske

    1673. — Počinje stalna dostava pošte između Njujorka i Bostona.

    1700. — Rusija počinje da koristi Julijanski kalendar.

    1707. — Žoao V je krunisan kao kralj Portugala

    1738. — Buve ostrvo otkriva francuski istraživač Žan-Batist Šarl Buve de Lozije.

    1788. — Objavljuje se prvo izdanje novina Tajms iz Londona, prethodno The Daily Universal Register.

    1797. — Olbani zamenjuje Njujork kao glavni grad države Njujork.

    1801. — Zakonodavni akt Kraljevstva Velike Britanije i Irskog kraljevstva stupa na snagu da bi se oformilo Ujedinjeno Kraljevstvo.

    1801. — Prvi poznati asteroid 1 Ceres otkriva Đuzepe Piaci.

    1803. — Danska je zabranila uvoz robova u dansku Zapadnu Indiju i postala prva zemlja koja je zabranila ropstvo.

    1804. — Francuska vlast nad Haitijem se okončava.

    1808. — Uvoz robova u Sjedinjene Države se zabranjuje

    1818. — Prvi put objavljen roman Meri Šeli Frankenštajn, ili moderni Prometej.

    1826. — Naukalpan postaje opština Meksika.

    1833. — Velika Britanija je proglasila suverenitet nad Foklandskim ostrvima u Atlantiku, koja su pre toga bila pod španskom kolonijalnom vlašću.

    1861. — Porfirio Dijaz osvaja Meksiko Siti.

    1863. — Američki građanski rat: Proklamacija o emancipaciji (oslobođenje većeg dela robova u Sjedinjenim Državama) stupila na snagu.

    1863. — Prvu tvrdnju pod Aktom o homstedima pravi Danijel Frimen za farmu u Nebraski.

    1869. — Sigma Ni bratstvo se zvanično osniva na Vojnom institutu u Virdžiniji

    1877. — britanska kraljica Viktorija I proglašena je caricom Indije.

    1880. — u Srbiji su uvedene obavezne metričke mere, merna jedinica za dužinu postao je metar i zvanično su prestale da važe mere poput aršina, lakta, pedlja.

    1880. — Ferdinand de Leseps počinje francusku konstrukciju Panamskog kanala.

    1892. — Elis ostrvo se otvara da prima imigrante iz Sjedinjenih Država.

    1893. — Japan počinje da koristi Gregorijanski kalendar.

    1898. — Njujork aneksira zemlju okolnih okruga, čineći time Grad Većeg Njujorka. Četirma početnim oblastima, Menhetnu, Bruklinu, Kvinsu i Bronksu, se priključuje 25. januara Stejten Ajland kako bi se stvorio moderni grad od 5 oblasti.

    1899. — Španska vlast nad Kubom se završava.

    1901. —

        Nigerija postaje britanski protektorat.

        države Novi Južni Vels, Viktorija, Kvinslend, Južna Australija, Zapadna Australija i Tasmanija su osnovale australijsku zajednicu s Edmundom Bartonom kao prvim premijerom, koja je te godine u statusu dominiona postala član Britanskog Komonvelta.

        Održana prva zvanična parada nemih glumaca.

    1902. — Prva Rouz boul utakmica se odigrava u Pasadeni, Kalifornija.

    1908. — Po prvi put, lopta je bačena na Njujorški Tajms Skver da označi početak Nove Godine.

    1911. — Severna Teritorija se odvaja od Južne Australije i prebacuje se pod upravu Komonvelta.

    1912. — Uspostavlja se Republika Kina.

    1925. — naziv glavnog grada Norveške Kristijanija (od 1674), promenjen je u Oslo.

    1934. — Alkatraz ostrvo postaje američki federalni zatvor.

    1934. — Nacistička Nemačka donosi „Zakon za prevenciju genetički obolelog potomstva“.

    1935. — Baknel Univerzitet osvaja prvu Narandžastu kuglu 26-0 nad Univerzitetom Majamija.

    1937. —

        Anastazio Samoza postaje predsednik Nikaragve.

        Prva Koton boul utakmica se održava u Dalasu, Teksas.

    1939. — Bečki novogodišnji koncert se prvi put održava.

    1942. — Deklaraciju Ujedinjenih nacija potpisuje 26 nacija.

    1945. — Bahavalbur država izdaje svoje prve markice.

    1948. —

        Britanske železnice se nazionalizuju da bi se stvorila Britanska Železnica.

        Enriko de Nikola formalno postaje predsednik italijanske republike, ali odbija da bude kandidat za prve ustavne izbore narednog maja.

    1956. — Republika Sudan postiže nezavisnost od Egipatske republike i Ujedinjenog Kraljevstva Velike Britanije i Severne Irske.

    1958. — stupio je na snagu ugovor o osnivanju Evropske ekonomske zajednice, poznate kao Zajedničko tržište, koji su 25. marta 1957. u Rimu potpisale Belgija, Zapadna Nemačka, Italija, Luksemburg, Francuska i Holandija.

    1959. — posle dvogodišnjeg gerilskog rata, na Kubi je preuzeo vlast vođa revolucionarnog pokreta „26. jul“ Fidel Kastro, a diktator Fulhensio Batista je pobegao u Dominikansku Republiku.

    1960. — Republika Kamerun postiže nezavisnost od Republike Francuske i and the Ujedinjenog Kraljevstva Velike Britanije i Severne Irske.

    1962. — Zapadna Samoa postiže nezavisnost od Novog Zelanda; ime joj se menja u Nezavisna država Zapadne Samoe.

    1964. — Federacija Rodezije i Njasalanda se deli na nezavisne republike Zambiju i Malavi, i na Rodeziju kojom upravlja Velika Britanija.

    1965. — pod vođstvom lidera pokreta „Al fatah“ Jasera Arafata formirana je Palestinska oslobodilačka organizacija.

    1969. — Marien Nguabi zvanično postaje Predsednik Republike Kongo.

    1970. — Juniks epoha počinje u 00:00:00 UTC.

    1971. — Reklame za cigarete postaju zabranjene na američkim televizijama.

    1973. — Kraljevina Danska, Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Severne Irske i Republika Irska su primljene u Evorpsku ekonomsku zajednicu.

    1976. — NBC uvodi svoj novi logo: apstraktno N.

    1978. — Er Indija Let 855 Boing 747 eksplodirao i pao u more u blizini obale Bombaja, usmrtivši 213 osoba.

    1979. — Zvanične diplomatske veze su uspostavljene između Narodne Republike Kine i Sjedinjenih Američkih Država, 30 godina nakon osnivanja Narodne Republike Kine.

    1981. —

        Republika Grčka je primljena u Evorpsku ekonomsku zajednicu.

        republika Palau dostiže samoupravu; i dalje nije nezavisna od SAD-a.

    1983. — ARPANET zvanično prelazi da koristi Internet Protokol, praveći Internet.

    1984. —

        AT&T se deli na 22 nezavisne jedinice.

        Kraljevina Španija i Republika Portugal su primljene u Evropsku ekonomsku zajednicu.

        Sultanat Brunej postaje nezavisan od Ujedinjenog Kraljevstva Velike Britanije i Severne Irske.

    1985. —

        Napravljen Internetov Sistem oblasnih imena (DNS – Domain Name System).

        Prvi Britanski mobilni telefonski razgovor je uspostavio Erni Vajz ka Vodafonu.

    1986. — Aruba postaje nezavisna od Kurasaa, mada ostaje u slobodnoj asocijaciji sa Kraljevinom Holandijom.

    1987. — Grad u Frobišerovom zalivu, u kanadskim Severozapadnim Teritorijama, menja svoje ime u Ikaluit.

    1988. — Nastaje Evangelistička Luteranska Crkva Amerike, čime se pravi najveća luteranska denominacija u SAD-u.

    1992. — Džordž H. V. Buš postaje prvi Predsednik Sjedinjenih Američkih Država koji se obratio Australijskom parlamentu.

    1993. —

        Plišani razvod: Čehoslovačka, osnovana 1918. godine, deli se na Slovačku Republiku i Češku Republiku.

        Uvedeno jedinstveno tržište u okviru Evorpske ekonomske zajednice.

        Radio televizija Srbije otpustila je više od 1.500 radnika u Beogradu, među kojima je najviše bilo novinara koji su se suprotstavljali ratnoj propagandnoj politici radija i TV, „govoru mržnje“, nepoštovanju profesionalnog kodeksa i kršenju profesionalnih kriterijuma uređivačke politike.

    1994. —

        u SR Jugoslaviji rast cena dostigao je fantastičnu cifru od 315.563.558%, cene su se u proseku povećavale 62% dnevno, 2% na sat i 0,029% u minuti.

        Severnoamerički ugovor o slobodnoj trgovini stupa na snagu.

        Zapatista vojska nacionalnog oslobođenja započinje dvanaest dana oružanog konflikta u Državi Čijapas.

    1995. —

        U Bosni je stupio na snagu četvoromesečni prekid neprijateljstava postignut uz posredovanje bivšeg predsednika SAD Džimija Kartera.

        Svetska trgovinska organizacija stupa na snagu.

        Kraljevina Švedska i republike Austrija i Finska su primljene u Evropsku uniju.

    1996. — Kurasao dobija ograničenu samoupravu, mada ostaje u okviru slobodne asocijacije sa Kraljevinom Holandijom.

    1997. — Republika Zair zvanično pristupa Svetskoj trgovinskoj organizaciji, kao Zair.

    1998. —

        Pušenje postaje zabranjeno u svim barovima i restoranima u saveznoj državi Kalifornija.

        Islamski fundamentalisti su na zapadu Alžira masakrirali više od 400 ljudi, uključujući žene i decu, u najgorem nasilju tokom šestogodišnjeg terora oružanih islamističkih grupa.

    1999. — zvanično je puštena u promet jedinstvena evropska valuta evro i oko 300 miliona ljudi u 11 od 15 zemalja Evropske unije dobilo je istu valutu prvi put od vremena Rimskog carstva. Grčka se, kao 12. članica, pridružila 2001, a zamena nacionalnih valuta u evro počela je 2002. godine

    2000. — Velika Britanija je zvanično ukinula stare imperijalne mere, kao što su funta (453,59 grama) i unca (28,35 grama) i uvela evropski merni sistem.

    2001. — Prvi dan trećeg milenijuma.

    2002. —

        evro je postao zvanična valuta u 12 zemalja Evropske unije. Velika Britanija, Švedska i Danska su jedine članice EU koje su zadržale svoje nacionalne valute.

        Republika Kina zvanično pristupa Svetskoj trgovinskoj organizaciji kao Kineski Tajpej.

        Zajednički ugovor o nadgledanju pod otvorenim nebom, prvobitno potpisan 1992. godine, zvanično stupa na snagu.

    2003. —

        policijske snage EU zamenile su u Bosni i Hercegovini međunarodne policijske snage UN, čime je počela prva zajednička odbrambena i bezbednosna akcija svih 15 zemalja-članica EU.

        Luis Inasio Lila da Silva postaje predsednik Federalne Republike Brazil.

        Formirana Državna Zajednica Srbija i Crna gora

    2004. — Pervez Mušaraf prima glas poverenja da nastavi da bude Predsednik Islamske Republike Pakistana od Parlamenta i provincijalnih skupština.

    2007. — Bugarska i Rumunija postale članice Evropske unije, a bugarski, rumunski i irski jezik, postali zvanični jezici Evropske unije, uz 20 već postojećih.

    2011. — Nove registarske tablice za motorna vozila u Srbiji. Mađarska usvojila novi Ustav i promenila naziv iz Republika Mađarska u Mađarska.

Nema komentara

Odgovorite