Staro gradsko jezgro u Kragujevcu

- -
0

Staro gradsko jezgroNagli razvoj Kragujevca od 1818. godine, kada je postao prva prestonica tek obnovljene srpske države, usporen je već posle dvadesetak godina, prelaskom prestonice u Beograd. Ali već od šezdesetih godina 19. veka Kragujevac ponovo jača. Tome u prvom redu doprinosi Topolivnica. Sa njom se  u Kragujevcu razvijala industrija, dolazi do uvećanja kapitala, pa i mogućnosti imućnijih građana da podižu nove zgrade.

Za kratko vreme, krajem 19. veka i početkom 20. u Kragujevcu nastaje jedna nova čaršija. U centru grada umesto trošnih prizemih kuća od ćeramide i blata, podižu se nove zgrade rađene od tvrdog materijala, zidane po evropskim uzorima, pod direktnim uticajem Beča i Pešte. Na tom prostoru, u današnjim ulicama Kralja Aleksandra I Karađorđevića, 27. marta, Lole Ribara i delu Karađorđeve, podižu se nove građevine, najčešće na sprat, sa posebno ukrašenim uličnim fasadama, sa kitnjastim ukrasnim vencima pod strehom i oko prozora. U užem centru Kragujevca sačuvano je do danas oko pedesetak ovakvih zgrada.

Bogato ornamentisane fasade ovih građevina, rađene po klasicističkim i secesionističkim uzorima, koji u to vreme uveliko prodiru na Balkan, unose dosta živosti u srpsku čaršiju toga doba i predstvalja raskid sa dotadašnjim istočnjačkim graditeljskim manirima, koji su sve do kraja 19. veka dominirali u našem graditeljstvu. U Kragujevcu se danas ovom graditeljskom nasleđu poklanja ogromna pažnja. Čitav ovaj kompleks starih zgrada posebno je zaštićen. Urbanistička rešenja na ovom prostoru, uvažavaju staro graditeljsko nasleđe i njemu podeređuje sve buduće grediteljske zahvate.

Staro gradsko jezgro u Kragujevcu zaštićeno je 1970. godine kao prostorno –  kulturno – istorijska celina, a 1979. godine  kategorisano kao kulturno dobro od velikog značaja.

Nema komentara

Odgovorite