Danas je Sveti Sava

- -
0

sv-sava-milesevo“Al’ to dete jošte živi, jer njegova živi slava,
jer to dete beše Rastko, sin Nemanjin, Sveti Sava.”

Sveti Sava, a po rođenju Rastko Nemanjić, rođen je oko 1175. godine u Rasu, a preminuo je u Trnovu, 14. januara 1236. godine. Prema zapisima, glas o smrti svetitelja stigao je u Srbiju 27. januara, pa se Srpska pravoslavna crkva na taj dan seća svog prvog arhiepiskopa, u čiju se slavu služe liturgije u svim hramovima u zemlji.

U Srbiji je Sveti Sava školska slava i gotovo da ne postoji  obrazovna ustanova koja ne obeležava praznik svog zaštitnika, velikog diplomate i državnika, čije se vreme u srednjovekovnoj istoriji smatra zlatnim vekom srpskog preporoda.

Prva proslava Svetog Save kao školskog patrona održana je 1812. u Zemunu, odakle se brzo proširila u sve srpske zemlje, a himnu Svetom Savi prvi put je u Segedinu 1839. izveo lokalni crkveni hor. Savindan je za školsku slavu proglašen u januaru 1840. godine, u tadašnjoj Kneževini Srbiji.

Rastko Nemanjić je je veoma mlad, oko 1192. godine, otišao na Svetu Goru, monaški postrig primio je u manastiru Vatoped, a odatle je, kao monah Sava, započeo put duhovnog uzdizanja srpske države.

U najveća dela svetog Save ubraja se osnivanje manastira Hilandar na Svetoj Gori, koji je pod njegovom duhovnom zaštitom postao najveći srpski stožer svih obrazovnih delatnosti i duhovnog usmeravanja srednjovekovne srpske države. Sava je Hilandar podigao sa svojim ocem Svetim Simeonom, a dozvolu za osnivanje dobio je od vizantijskog cara Aleksija III Anđela.
Gradnja manastira je počela 1198. godine, a nešto kasnije, u Carigradu, Rastko Nemanjić je dobio i carsku povelju o srpskom Hilandaru, kojom je srpski manastir dobio samostalnost i položaj carske lavre.
Monah Sava dobio je carsko žezlo da upravlja Hilandarom, odakle je sa ocem Simeonom upravljao državom i srpskim prestolom. U Hilandaru je rođena ideja o samostalnoj srpskoj crkvi i slobodnoj srpskoj državi koje su, kako beleže istoričari tog vremena, stavljene pod zaštitu Svete Gore i njene vladarke Bogorodice.

Autokefalnost srpske crkve proglašena je u Nikeji 1219. godine, a iste godine, na praznik Uspenja Presvete Bogorodice, Sava je proglašen za prvog srpskog arhiepiskopa.

Svetitelj Sava smatra se utemeljivačem crkvenoslovenskog jezika, kojim je pisao prve zakone – Karejski, Hilandarski i Studenički tipik.
Od posebnog značaja je Krmčija Svetog Save – prvi kodeks srpske crkve i jedan od najznačajnijih pravnih spisa tog vremena kojim je kodifikovana državna i crkvena vlast objedinjena u jednu harmoničnu celinu. Prevodio je i sakupljao srednjovekovne medicinske spise od kojih je nastao ” Hilandarski medicinski kodeks”. Godine 1198. osnovao je u manastiru Hilandar prvu bolnicu, po ugledu na carigradske, što se smatra početkom srpske naučne medicine.

Nema komentara

Odgovorite